Modelin felsefesi, vizyonu ve ilkeleri

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli · ~30 dk · Ücretsiz

Neden önemli? Maarif Modeli sınava 2026'da girdi ve 2026'dan itibaren 24 soruyla en ağır alandır. Bu konudan bilinen 2 soru var, ikisi de 2026 aday bildirimi: zamansal bütünlük ve eğitim hakkı (bağlamları belirsiz). Komşu konulardaki bütün Maarif soruları bu konunun kavramlarına (yetkin ve erdemli insan, dört bütünlük/olgunluk, denge ilkesi) yaslanır. Yönetici olduğunda okul gelişim planından zümre toplantısına, veli bilgilendirmesinden rehberlik planına kadar her işinde bu felsefeye dayanacaksın.
Bu derste
  • Modelin "Köklerden Geleceğe" anlayışını, bileşenlerini ve medeniyet tasavvurunu açıklayabilme
  • Aklıselim-kalbiselim-zevkiselim kavramlarını ve gözetilen beş dengeyi sayabilme
  • Eğitim hakkı, fırsat eşitliği ve bilme-sorumluluk ilişkisini okul uygulamalarıyla ilişkilendirebilme
  • Öğretim programlarının genel amaçlarını ve Ortak Metnin başvuru metni olarak kullanıldığı alanları bilme
  • Yetkin ve erdemli insan tanımını, üç bütünlük ve bir olgunluk kavramını ayırt edebilme
  • On öğrenci profili özelliğini ve öne çıkan bileşenlerini eşleştirebilme

Büyük resim: modeli 5 soruda tanı

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), eğitimin bir ayağının geçmişe dayandığı, diğerinin geleceğe uzandığı düşüncesiyle "Köklerden Geleceğe" anlayışını benimser. MEB modeli sistematik ve bütüncül bir eğitim modeli olarak tanımlar.

Aşağıdaki tablo modelin beş temel bilgisini soru-cevap biçiminde gösteriyor.

SoruCevap
Modelin sloganı nedir?Köklerden Geleceğe
Nihai hedef nedir?Yetkin ve erdemli insan
Yasal dayanağı nedir?1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ve Temel İlkeler
Başvuru metni hangisidir?Öğretim Programları Ortak Metni
Ne zaman yayımlandı, ne zaman güncellendi?2024'te yayımlandı, 2025'te güncellendi

Aşağıdaki tablo modelin dört temel bileşenini ve her birinin ne anlattığını gösteriyor.

BileşenNe anlatır?
Temel yaklaşımFelsefe, ilkeler ve dengeler
Öğrenci profiliYetkin ve erdemli insan
Erdem-Değer-Eylem ÇerçevesiDeğerler ve eylem ifadeleri
Beceriler ÇerçevesiKazandırılacak beceriler

Bileşenler birbirine şu sırayla bağlanır:

⇒ Temel yaklaşım: felsefe ve ilkeler → Öğrenci profili: yetkin ve erdemli insan → Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi + Beceriler Çerçevesi → Öğretim programları: çıktı, kanıt, yaşantı → Okulda uygulama: ders, proje, etkinlik

Model yalnız programlardan ibaret değildir; programlar öğretmen gelişimi, projeler, sosyal etkinlikler ve dijital ekosistemle birlikte çalışır. Programlar 2024-2025 eğitim-öğretim yılında kademelerin başlangıç sınıflarından itibaren uygulanmaya başlamıştır.

Akılda tut: Ağaç benzetmesi: Kök = medeniyet mirası ve değerler, gövde = öğretim programları, meyve = yetkin ve erdemli insan. "Köklerden Geleceğe" sloganını bu ağaçla hatırla.

Medeniyet tasavvuru: selim üçlüsü ve beş denge

Ortak Metne göre milletimizin medeniyet mirası şu sekiz değer üzerinde yükselir: adalet, hikmet, merhamet, iyilik, doğruluk, çalışkanlık, faydalı olmak ve güzellik.

Hedef yalnız medeniyete uyum sağlamak değildir; medeniyet kurucusu ve geliştiricisi nesiller yetiştirmektir. Eğitim, bütün ideolojilerin üstünde millî bir şahsiyetin oluşumuna katkı sağlar.

Aklıselim, kalbiselim ve zevkiselim medeniyetimizin üzerine inşa edildiği temel kavramlardır. Bu nitelikteki nesiller için beş denge gözetilir.

Aşağıdaki tablo gözetilen beş dengeyi ve her biri için okuldan bir örneği gösteriyor.

DengeOkuldan örnek
Madde–manaBaşarı kadar karakter de önemsenir
Akıl–duyguBilgiyle birlikte empati
Nefis–vicdanKendini frenleyebilme
İnsan–toplumBirey ve sınıf uyumu
Zaman–mekânTarih bilinci ve yurt sevgisi
Akılda tut: Beş dengenin sol tarafını "MANİZ" diye kodla: Madde, Akıl, Nefis, İnsan, Zaman. Karşılarına sırayla mana, duygu, vicdan, toplum, mekân gelir.
Önemli: "Teori–pratik", "birey–devlet", "bilim–teknoloji" gibi ikililer beş denge arasında YOKTUR. Sınavda "yer almaz" sorusunun çeldiricisi olur.
Sınavda soruldu: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde aklıselim, kalbiselim ve zevkiselim nesiller yetiştirmek için gözetilen dengeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Madde–mana

B) Nefis–vicdan

C) Teori–pratik

D) İnsan–toplum

E) Zaman–mekân

Cevap: C — Beş denge madde-mana, akıl-duygu, nefis-vicdan, insan-toplum ve zaman-mekândır. "Teori–pratik" bu listede yoktur.

Eğitim hakkı ve fırsat eşitliği

Modelde eğitim, herkesin hayat boyu erişebileceği temel bir haktır. Eğitim politikaları eğitim hakkının kullanılmasını ve fırsat eşitliğini sağlamayı amaçlar. Bu anlayış "herkes için adil bir eğitim süreci" diye özetlenir.

Öğrencinin şu üç nedenle dezavantajlı olmaması gözetilir; olası dezavantajlar için tedbir alınır.

Aşağıdaki tablo üç dezavantaj nedenini ve her biri için okulda alınabilecek bir tedbiri gösteriyor.

Dezavantaj nedeniOkulda tedbir örneği
İnançAyrımcılığa karşı okul iklimi
KimlikUyum güçlüğüne rehberlik desteği
Sosyoekonomik durumKırtasiye, yemek ve kıyafet desteği

Okul senaryosu: Taşımalı gelen, maddi imkânı kısıtlı bir öğrenci okul gezisine katılamıyor. Aile birliği ve rehberlik servisiyle desteğin sağlanması, modelin eğitim hakkı ilkesinin doğrudan uygulamasıdır. Özel gereksinimli öğrenciler için yapılan düzenlemeler de bu ilkenin parçasıdır.

Akılda tut: Üç anahtar kelime: Herkes – Hayat boyu – Adil. Dezavantaj nedenleri için "İKS" kodla: İnanç, Kimlik, Sosyoekonomik durum.
Önemli: Eğitim hakkı yalnız zorunlu öğrenim çağıyla sınırlı değildir; hayat boyu erişilebilen bir haktır.
Sınavda soruldu: ~2026 EKYS: eğitim hakkı (aday bildirimi, bağlamı belirsiz)

Bilme–sorumluluk, değerler, dil ve disiplinler arası yaklaşım

Bilme ile sorumluluk birbirini bütünleyen iki temel kavramdır: bilgiye sahip olmak, o bilginin getirdiği sorumluluğu da getirir. Sorumluluk halka halka genişler: kendisi → çevre → toplum → insanlık → tüm kâinat.

Değerler, programlara sonradan eklenen ayrı bir unsur değildir; programların ruhunda tabii şekilde yer alır. Değer kazandırmak tek bir dersin ya da belirli gün ve haftaların işi değil, bütün derslerin ve okul yaşantısının işidir. Ahlaki sorumluluk şahsiyet yetiştirmenin temelidir.

Dil, varlık dünyasına erişimin, düşünce oluşturmanın ve değer üretmenin temel aracıdır. Türkçenin doğru ve etkili kullanımı temel politikadır; Türkçe bütün derslerin sorumluluğudur.

Aşağıdaki tablo üç disiplin yaklaşımından hangisinin esas alındığını gösteriyor.

YaklaşımNe zaman kullanılır?
Disiplinler arasıEsas alınır
Disiplinler üstüGerektiğinde kullanılır
Disiplinler ötesiGerektiğinde kullanılır

Programlar teknik açıdan esnektir: gerektiğinde yenilenir, güncellenir ve sadeleşir. Öğrencinin yetenek, ilgi, ihtiyaç ve bireysel farklılıkları dikkate alınır; programlar millî, manevi ve insani değerler doğrultusunda uygulanır.

Akılda tut: Esnekliği "YGS" ile hatırla: Yenilenen, Güncellenen, Sadeleşen program.
Önemli: Esas olan disiplinler ARASI yaklaşımdır; üstü ve ötesi yalnız gerektiğinde kullanılır. Değerler için "ayrı ders saati" ifadesi de tuzaktır.

Öğretim programlarının genel amaçları

Programlar 1739 sayılı Kanun'un 2. maddesindeki genel amaçlar ile Türk Millî Eğitiminin Temel İlkeleri esas alınarak hazırlanmıştır.

  • Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim birbirini tamamlar (kademeler arası bütünlük).
  • Programlar Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'nde tanımlanan yetkinlikleri kazandırmayı amaçlar.
  • Öğrenciyi ilgi ve yeteneği doğrultusunda bir mesleğe, yükseköğretime ve hayata hazırlar.

Aşağıdaki tablo Ortak Metnin başvuru metni olduğu altı alanı ve her birinin okuldaki karşılığını gösteriyor.

AlanOkuldaki karşılığı
Program geliştirmeOkul temelli planlama
Ders kitabı ve araçlarMateryal seçimi
Ölçme ve değerlendirmeOrtak sınav, performans görevi
RehberlikRehberlik ve psikolojik danışma planı
Öğrenme ortamlarıSınıf ve atölye düzeni
Öğretmenin mesleki gelişimiZümre toplantısı, hizmet içi eğitim
Akılda tut: Hazırlık üçlüsü "Meslek – Yükseköğretim – Hayat": Model öğrenciyi bir sınava değil, bu üç kapıya hazırlar.

Öğrenci profili: yetkin ve erdemli insan

Modelin nihai hedefi yetkin ve erdemli insan yetiştirmektir. Profil bilgi, beceri, eğilim ve değerleri bir arada ele alır; insanı ruh ve bedenden oluşan bütüncül bir varlık olarak görür.

Aşağıdaki tablo yetkinlik, erdem ve bilgelik kavramlarının tanımlarını gösteriyor.

KavramTanım
YetkinlikBir alanda gerekli bilgi ve beceriye sahip olma
ErdemRuhsal olgunluk, ahlaken övülen niteliklerin bütünü
BilgelikBilgi ile erdemin birleşmesinden doğan olgunluk

Profil dört kavrama dayanır: üç bütünlük, bir olgunluk. Kavram adları felsefe terimleridir: ontoloji varlık, epistemoloji bilgi, aksiyoloji değer bilimidir.

Aşağıdaki tablo profilin dayandığı dört kavramı konusuyla ve anahtar kelimeleriyle karşılaştırıyor.

KavramNeyi anlatır?Anahtar kelimeler
Ontolojik bütünlükRuh ve bedenDengeli gelişim, sağlık
Epistemolojik bütünlükBilgi ve bilgelikMerak, eleştirel düşünme
Zamansal bütünlükGeçmişten geleceğe eğitimHayat boyu öğrenme, ortak tarih
Aksiyolojik olgunlukAhlaki bilinç ve estetikErdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temeli

Sağlık; bedensel, ruhsal ve sosyal iyilik hâlidir. İki tarafı karıştırma.

Aşağıdaki tablo sağlığın iki yanını, beden sağlığını ve ruh sağlığını, karşılaştırıyor.

Beden sağlığına örneklerRuh sağlığına örnekler
Beslenme, uykuSorumluluk, irade, disiplin
EgzersizAhlaki değerler, inanç
Bağımlılıktan uzak durmaVatanseverlik, merhamet, şefkat

Aksiyolojik olgunluk, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temelidir; profilin birleştirici ve tamamlayıcı boyutudur. Ortak Metne göre her öğrenci, Türk Millî Eğitiminin amaçlarına ulaşabilecek potansiyele sahiptir.

Akılda tut: Kelime kökleriyle çöz: ontos = varlık (ruh-beden), episteme = bilgi, zaman = geçmiş-gelecek, aksios = değer (ahlak-estetik). Sadece değer olanı "olgunluk"tur, diğer üçü "bütünlük".
Önemli: "Pedagojik bütünlük", "sosyal bütünlük" gibi kavramlar profilde YOKTUR. Aksiyolojik kavrama "bütünlük" değil olgunluk denir.
Sınavda soruldu: Öğrenci profilini temellendiren kavramlarla ilgili olarak

I. Ontolojik bütünlük, insanın ruh ve bedenden oluşan bütüncül bir varlık olarak ele alınmasını ifade eder.

II. Aksiyolojik olgunluk, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temelini oluşturur.

III. Zamansal bütünlük, ders saatlerinin eğitim-öğretim yılına dengeli dağıtılmasını ifade eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) Yalnız III

C) I ve III

D) I ve II

E) I, II ve III

Cevap: D — Zamansal bütünlük geçmişten geleceğe uzanan eğitim anlayışıdır; ortak tarih ve kültürel birikimle ilgilidir, ders saatiyle ilgisi yoktur.

Sınavda soruldu: ~2026 EKYS: zamansal bütünlük (aday bildirimi, bağlamı belirsiz)

On öğrenci profili özelliği

Profil on özelliğe ayrılır. Aşağıdaki tablo her özelliğin öne çıkan bileşenlerini gösteriyor.

ÖzellikÖne çıkan bileşenler
AhlaklıAdalet, mahremiyete saygı, dürüstlük
BilgeÖzgür düşünme, belagat, estetik duyarlılık
CesaretliRisk alma, inisiyatif, liderlik, girişimcilik
EstetikZarafet, nezaket, ölçülülük, seçicilik
İradeliKararlılık, ilkelilik, özgüven, sorumluluk
MerhametliŞefkat, affedicilik, paylaşımcılık
SağlıklıBeslenme, uyku, spor, manevi sağlık
SorgulayıcıMerak, eleştirel düşünme, araştırmacılık
ÜretkenHayal ve hedef, azim, yaratıcılık
VatanseverMillî semboller, Türkçe, devlet bilinci

Okul örneği: Bilim şenliğinde görev alıp ekibine yön veren öğrenci Cesaretli (inisiyatif, liderlik); proje bitene kadar pes etmeyen öğrenci Üretken (azim ve sabır) ya da İradeli (hedefine bağlılık) özelliğini gösterir.

Bütüncül eğitim yaklaşımı öğrencinin gelişimini beş boyutta bir arada ele alır.

Aşağıdaki tablo gelişimin beş boyutunu ve her biri için okuldan bir örneği gösteriyor.

Gelişim boyutuOkulda örnek
ZihinselDüşünme, problem çözme
Sosyalİletişim, iş birliği
DuygusalEmpati, sabır
FizikselSpor, beslenme, uyku
AhlakiDeğerleri yaşama

Bu boyutları profil özellikleriyle eşleştirerek çalışabilirsin: Sağlıklı fiziksel, Merhametli duygusal, Sorgulayıcı zihinsel boyuta kolayca bağlanır. Bu eşleştirme bir çalışma tekniğidir; resmî bir sınıflama değildir.

Akılda tut: Liste alfabetiktir: A-B-C-E-İ-M-S-S-Ü-V. Önce harfleri yaz, sonra özellikleri doldur; on taneyi eksiksiz sayarsın.
Önemli: "Öfkesini kontrol eden" bileşeni iki yerde geçer: hem Cesaretli'de hem İradeli'de. "Liderlik" ve "girişimcilik" İradeli'de değil Cesaretli'dedir. "Belagat" (dilin incelikleri) Bilge'ye aittir.
Sınavda soruldu: Okul bahçesini yeşillendirme projesinde kimse öne çıkmazken görev isteyen, riski göze alıp inisiyatif kullanan ve arkadaşlarını yönlendiren bir öğrenci, öğrenci profilindeki hangi özelliği en belirgin biçimde göstermektedir?

A) Bilge

B) Merhametli

C) Sorgulayıcı

D) Estetik

E) Cesaretli

Cevap: E — Risk alma, inisiyatif kullanma ve liderlik Cesaretli özelliğinin bileşenleridir. Sorgulayıcı merak ve araştırmayla, Bilge özgür düşünme ve belagatle öne çıkar.

Karıştırılanlar: yan yana koy

Üç ayrı "değer listesi" sık karıştırılır. Aşağıdaki tablo bu üç listeyi yan yana koyuyor.

ListeNeler var?Hangi bölümde geçer?
Medeniyet mirası (8 değer)Adalet, hikmet, merhamet, iyilik ve diğerleriTemel yaklaşım
Selim üçlüsü (3 kavram)Aklıselim, kalbiselim, zevkiselimTemel kavramlar
Çatı değerler (3 değer)Adalet, saygı, sorumlulukErdem-Değer-Eylem Çerçevesi

Aşağıdaki tablo karışan iki "temel" terimi karşılaştırıyor.

TerimAnlamıNerede geçer?
Temel yaklaşımModelin felsefesi ve ilkeleriOrtak Metin 1.1 bölümü
Temel kabullerÖğrencinin bildiği kabul edilen ön bilgiÖğrenme-öğretme yaşantıları
Sınavda soruldu: Bir öğretmen, bölme işlemini öğretmeye başlarken öğrencilerin çarpma işlemini bildiğini kabul ederek dersi planlıyor. Öğretim programlarında bu kabul hangi kavramla adlandırılır?

A) Temel yaklaşım

B) Çatı değerler

C) Temel kabuller

D) Selim üçlüsü

E) Medeniyet mirası

Cevap: C — Temel kabuller, öğrencinin bildiği kabul edilen ön bilgidir; temel yaklaşım ise modelin felsefesi ve ilkeleridir.

Aşağıdaki tablo erdem ailesindeki üç kavramı ipucu kelimeleriyle gösteriyor.

Kavramİpucu
YetkinlikBilgi ve beceri sahibi olma
ErdemRuhsal olgunluk, övülen nitelik
BilgelikBilgi ile erdemin birleşimi
Akılda tut: Formül: Bilgelik = Bilgi + Erdem. Seçenekte "birleşme" kelimesini görürsen bilgeliği seç.
Önemli: Aklıselim-kalbiselim-zevkiselim öğrenci profili özelliği DEĞİLDİR; on özellik arasında yer almaz.
Sınavda soruldu: ~2026 EKYS: programın temel kabulleri, çarpma-bölme örneği (aday bildirimi; ayrıntısı Program Yapısı konusunda)

Sayılar tablosu

Aşağıdaki tablo bu konudaki sayıları tek yerde topluyor.

KavramKaç tane?
Modelin temel bileşeni4
Medeniyet mirası değeri8
Selim kavramı3
Gözetilen denge5
Dezavantaj nedeni (inanç, kimlik, sosyoekonomik durum)3
Ortak Metnin başvuru alanı6
Profilin dayandığı kavram4 (üç bütünlük ve bir olgunluk)
Öğrenci profili özelliği10
Programların hazırladığı kapı3 (meslek, yükseköğretim, hayat)
Akılda tut: Sayı merdiveni: 3 selim → 4 kavram → 5 denge → 8 miras değeri → 10 özellik.

Son tekrar: sınavdan önce bir daha bak

  • Slogan Köklerden Geleceğe, nihai hedef yetkin ve erdemli insan.
  • Beş denge: madde-mana, akıl-duygu, nefis-vicdan, insan-toplum, zaman-mekân (MANİZ).
  • Eğitim hakkı herkes için ve hayat boyu; inanç, kimlik, sosyoekonomik durumdan doğan dezavantaja tedbir alınır.
  • Değerler programların ruhunda; ayrı ders ya da ayrı unsur değil.
  • Disiplinler arası yaklaşım esas; üstü ve ötesi gerektiğinde.
  • Dayanak 1739 sayılı Kanun ve Temel İlkeler; hedef meslek, yükseköğretim ve hayat.
  • Üç bütünlük (ontolojik, epistemolojik, zamansal) + bir olgunluk (aksiyolojik = Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temeli).
  • On özellik alfabetik: Ahlaklı, Bilge, Cesaretli, Estetik, İradeli, Merhametli, Sağlıklı, Sorgulayıcı, Üretken, Vatansever.
Akılda tut: Son kontrol sorusu: "Bilgi ile erdemin birleşmesi" nedir? Cevap bilgelik. "Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temeli" nedir? Cevap aksiyolojik olgunluk.
Sık karıştırılanlar
  • Aklıselim-kalbiselim-zevkiselim öğrenci profili özelliği değildir; medeniyetimizin üzerine inşa edildiği temel kavramlardır. Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin çatı değerleri ise adalet, saygı ve sorumluluktur.
  • Profil üç bütünlük ve bir olgunluktan oluşur: ontolojik, epistemolojik, zamansal "bütünlük"; aksiyolojik "olgunluk".
  • Erdem ruhsal olgunluk ve ahlaken övülen niteliklerin bütünüdür; bilgelik bilgi ile erdemin birleşmesinden doğan olgunluktur.
  • Düzenli egzersiz ve uyku beden sağlığına; irade, sorumluluk, disiplin ve merhamet ruh sağlığına aittir.
  • Değerler programa eklenen ayrı bir unsur ya da ayrı bir ders saati değildir; programların ruhunda tabii şekilde yer alır.
  • Esas alınan yaklaşım disiplinler arası yaklaşımdır; disiplinler üstü ve ötesi yalnız gerektiğinde kullanılır.
  • Programlar 1739 sayılı Kanun’un genel amaçlarına ve Türk Millî Eğitiminin Temel İlkelerine dayanır; amaç öğrenciyi bir sınava değil mesleğe, yükseköğretime ve hayata hazırlamaktır.
  • Eğitim hakkı zorunlu öğrenim çağıyla sınırlı değildir; hayat boyu erişilebilen temel haktır.

Hızlı tekrar

  • Modelin sloganı: "Köklerden Geleceğe". Eğitimin bir ayağı geçmişe dayanır, diğeri geleceğe uzanır.
  • Modelin bileşenleri: Temel yaklaşım, öğrenci profili, Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi ve Beceriler Çerçevesi.
  • Medeniyet mirasının değerleri: Adalet, hikmet, merhamet, iyilik, doğruluk, çalışkanlık, faydalı olmak, güzellik.
  • Medeniyet hedefi: Medeniyete uyumla yetinmeyip medeniyet kurucusu ve geliştiricisi nesiller yetiştirmek.
  • Temel kavramlar: Aklıselim, kalbiselim, zevkiselim. Bunlar medeniyetimizin üzerine inşa edildiği kavramlardır.
  • Beş denge: Madde-mana, akıl-duygu, nefis-vicdan, insan-toplum, zaman-mekân.
  • Millî şahsiyet: Eğitim, bütün ideolojilerin üstünde millî bir şahsiyetin oluşumuna katkı sağlar.
  • Eğitim hakkı: Herkesin hayat boyu erişebileceği temel haktır; fırsat eşitliği sağlanması amaçlanır.
  • Dezavantaj nedenleri: İnanç, kimlik ya da sosyoekonomik durum. Bunlardan doğan dezavantajlar için tedbir alınır.
  • Bilme ve sorumluluk: Birbirini bütünleyen iki temel kavramdır. Sorumluluk çevreye, topluma, insanlığa ve tüm kâinata uzanır.
  • Değerlerin yeri: Ayrı bir unsur değildir; programların ruhunda tabii şekilde yer alır.
  • Dil: Varlık dünyasına erişimin, düşünce oluşturmanın ve değer üretmenin temel aracıdır. Türkçe öğretimi temel politikadır.
  • Disiplin yaklaşımı: Disiplinler arası yaklaşım esastır; gerektiğinde disiplinler üstü ve ötesi yaklaşımlar kullanılır.
  • Esneklik: Programlar gerektiğinde yenilenen, güncellenen ve sadeleşen bir yapıdadır.
  • Yasal dayanak: Programlar 1739 sayılı Kanun’un genel amaçları ve Türk Millî Eğitiminin Temel İlkelerine dayanır.
  • Genel amaç: Programlar Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi'ndeki yetkinlikleri kazandırmayı ve öğrenciyi bir mesleğe, yükseköğretime ve hayata hazırlamayı amaçlar.
  • Ortak Metnin kullanım alanları: Program geliştirme, ders kitabı ve araçları, ölçme-değerlendirme, rehberlik, öğrenme ortamları, öğretmenin mesleki gelişimi.
  • Nihai hedef: Yetkin ve erdemli insan yetiştirmektir.
  • Yetkinlik ve erdem: Yetkinlik, bir alanda gerekli bilgi ve becerilere sahip olmaktır. Erdem, ruhsal olgunluk ve ahlaken övülen niteliklerin bütünüdür.
  • Dört kavram: Ontolojik bütünlük (ruh-beden), epistemolojik bütünlük (bilgi-bilgelik), zamansal bütünlük (geçmişten geleceğe), aksiyolojik olgunluk (ahlaki bilinç ve estetik).
  • Aksiyolojik olgunluk: Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nin temelidir; profilin birleştirici ve tamamlayıcı boyutudur.
  • Bilgelik: Bilgi ile erdemin birleşmesiyle oluşan olgunluktur.
  • On profil özelliği: Ahlaklı, Bilge, Cesaretli, Estetik, İradeli, Merhametli, Sağlıklı, Sorgulayıcı, Üretken, Vatansever.
  • Öğrencinin potansiyeli: Her öğrenci Türk Millî Eğitiminin amaçlarına ulaşabilecek potansiyele sahiptir.